Masal özellikleri nedir?

Masal; Günlük hayattan sıyrılarak, insanların muhayyilelerinde tabiat ve gerçek dışı alemde yaşattığı kahramanların hikayelerini anlatan  sözlü nesir türüdür.

Masal özellikleri; Her edebi tür gibi bu yazınsal türünde taşıdığı özelliklere "Masa özellikleri" yada "Masal türünün özellikleri" denir.

Masal türleri

1. Hayvan masallar

2. Olağanüstü ve gerçekçi masallar

3. Güldürme amacı taşıyan masallar

4. Zincirleme masallar

Masalların özellikleri

1. Olağanüstü konular vardır.

2. Kahramanlar olağanüstü özelliklere sahip olabilir.

3. Yer ve zaman belirsizdir.

4. Masallarda bir öğüt çıkarılabilir.

5. Masallar, kalıplaşmış bir tekerleme ile başlar.

6. Masallarda olağanüstü varlıklar bulunabilir.

7. Masallarda milli ve dini motiflere hemen hiç yer verilmez.

8. Masallar öğretici türler olmalarına rağmen, genellikle eğitim amacı saklıdır.

9. Anlatım kısa ve yoğundur.

10. Anlatımda genellikle öğrenilen -mişli geçmiş zaman kipi veya geniş zaman kipi (-r ) kullanılır.

11. Masallar kalıplaşmış tekerlemelerle biter.

Masalların genel özellikleri

1. Masallarda her insanı ilgilendiren evrensel değerler ve konular anlatılır. Özellikle çocuklara doğruluk, dürüstlük, iyilik, güzellik, ahlaklı olmak, erdemli olmak, yardımseverlik gibi duygular verilmek istenir. Ayrıca çevredeki kişilerin, olayların ve yöneticilerin eleştirileri de yapılır. Haksızlıklara karşı halkın ve halk içinde bir önderin direnmesi ve sonuçta mutlaka üstün gelmesi işlenir.

2. Masallar olay eksenli bir edebiyat türüdür. Tamamen hayal ürünü olan bu olaylar, olağanüstü nitelikler taşıyabilir. Masallarda "olamaz" diye bir şey yoktur. Her şey olabilir ve bunlar konu olarak işlenir.

3. Masalda belirli bir yer, çevre yoktur. Hayali bir yer, çevre söz konusudur. Bunlar da genellikle "Kafdağı’nın arkasında bir ülke, yedi kat yerin altı, periler padişahının ülkesi" gibi hayali yerlerdir.

4. Masalda zaman da belirsizdir. Geçmişte bir zamandan söz edilir; ama aslında bu hayali bir zamandır. Masallar geçmiş zaman kipi (-miş) kullanılarak anlatılır. Bu yönüyle de hikayeden ayrılır. “Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, pireler berber iken, develer tellal iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken gibi tekerlemeler aslında zamanın belirsizliğini ve olayın hayali olduğunu da açıklar.

5. Masal kahramanları olağanüstü nitelikler taşıyabilir. Masallarda "peri, dev, cüce, cadı, gulyabani, şahmeran, Zümrüdüanka kuşu" gibi hayali kahramanlar karşımıza çıkabilir. Masalda, gerçek hayatta rastlanamayacak kişiler bulunabilir. Kişiler ya iyidir ya da kötüdür. İyiler hep iyilik yapar, kötüler de hep kötülük yapar. İyiler masalın sonunda mutlaka kazanır, kötüler de her zaman kaybeder.

6. Masalda eğiticilik esastır. Aslında yerin, kişilerin ve zamanın hayali olması da bundandır. Kimse rencide edilmeden insanlara ders verilir. Herkes masalın sonunda verilen dersten kendisine düşen payı alır. Masallarda kötülükler eleştirilerek okurun ve dinleyenin bu kötüler gibi olmaması istenir. İyiler ve iyilikler de yüceltilir ki okur veya dinleyici iyi olsun ve iyilik yapsın. Bu yüzden özellikle eğitimde masallardan yararlanılır.

Masalların anlatım özellikleri

1. Anlatım hiçbir engele uğramadan akıp gider.

2. Gereksiz söz tekrarları yapılmaz.

3. Ses akışını bozan, söylenmesi güç seslere ve kelimelere yer verilmez.

4. Gereksiz ifadeler olmaz.

5. Anlaşılması güç cümlelere kurulmaz.

6. Anlatım sade ve süzsüz olur.

7. Duygu ve düşünceler kısa ve kesin ifadelerle dile getirilirilr.

Masallarda işlenen konular

1. İyilik-Kötülük

2. Doğruluk-Haksızlık

3. Adalet-Zulüm

4. Alçakgönüllüşük-Kibir

Dış bağlantılar

Masal nedir?

--Reklam--